
Olieprijs ingeklemd tussen diplomatie en geopolitiek
19/11/2026 • 3 minuten lezen
De olieprijzen zijn de afgelopen zes maanden uitzonderlijk beweeglijk geweest. De prijs van Brent-olie daalde begin juli tot ongeveer USD 72 per vat. In september steeg Brent weer naar USD 110 per vat, na een aanval op een belangrijke oliepijpleiding in Saudi-Arabië. Vervolgens zakte de prijs halverwege november weer tot onder de USD 100 per vat, toen de hoop op onderhandelingen tussen de VS en Iran toenam.
De heftigheid van deze prijsschommelingen laat zien hoe gevoelig de oliemarkt is geworden voor diplomatieke en geopolitieke ontwikkelingen. Verstoringen van de productie, raffinagecapaciteit en scheepvaart kunnen de prijzen snel opdrijven. Aan de andere kant kunnen olieprijzen dalen wanneer er tekenen zijn van diplomatieke vooruitgang. De oliemarkt reageert dan op het vooruitzicht dat productie en export zich gaan herstellen, zodat er aanzienlijk meer olie op de markt zou komen.
Brent-olie heeft momenteel een premie van ongeveer USD 7 per vat ten opzichte van West Texas Intermediate (WTI). Historisch gezien ligt die premie ongeveer de helft lager. Dit weerspiegelt de grotere blootstelling van Brent aan het Midden-Oosten. WTI-olie wordt juist sterker beïnvloed door Amerikaanse voorraden, raffinageactiviteiten en de groei van de schalieolieproductie. Het huidige prijsverschil tussen Brent en WTI toont aan dat de markt nog altijd een aanzienlijke premie inprijst voor de risico's rond de Straat van Hormuz, waaronder hogere transportkosten.
Vooruitzichten olieprijs 2027: drie mogelijke scenario's
Voor de komende zes maanden zien we drie mogelijke scenario's voor de olieprijs.
Basisscenario: geleidelijke normalisering
De oliemarkt beweegt van ernstige aanbodtekorten naar een betere balans tussen vraag en aanbod. In ons basisscenario gaan we ervan uit dat de exportstromen vanuit het Midden-Oosten geleidelijk verbeteren. Dit exportherstel is mogelijk door het gebruik van scheepvaartkonvooien, alternatieve pijpleidingen en overslag van schip naar schip. Deze alternatieve vervoersmethoden kunnen de bestaande knelpunten helpen verminderen. Als de export vanuit het Midden-Oosten zich verder herstelt, verwachten we dat het aanbod in 2027 groter zal worden dan de vraag. Tegelijkertijd kunnen de sterk geslonken voorraden dan weer worden aangevuld. In dit scenario verwachten we dat de Brent-olieprijs geleidelijk daalt naar USD 75 per vat eind 2027, waarbij WTI ongeveer USD 5 per vat onder Brent noteert.
Bent u benieuwd naar onze uitgebreide analyse van de energiemarkt? Lees dan onze Energievisie 2027.
Scenario 2 – diplomatieke doorbraak; olieprijs daalt sterker
Een diplomatiek akkoord tussen de VS en Iran vormt het neerwaartse scenario voor de olieprijs. Een herstel van de scheepvaart door de Straat van Hormuz zou ervoor zorgen dat meer olie uit het Midden-Oosten de wereldmarkt kan bereiken. De geopolitieke premie die momenteel in de prijzen is verwerkt, zou dan dalen. Een hogere Amerikaanse productie en een zwakkere vraag vanuit Europa en China kunnen voor verdere neerwaartse druk op de olieprijs zorgen. De prijs van Brent kan dan dalen tot onder de USD 75 per vat.
Scenario 3 – hernieuwde geopolitieke escalatie; olieprijs stijgt
In het scenario van een aanhoudend militair conflict kunnen de olieprijzen weer fors stijgen. Nieuwe aanvallen op olietankers, pijpleidingen of raffinaderijen en een langdurige blokkade van de Straat van Hormuz kunnen het aanbod verstoren en de geopolitieke risicopremie doen oplopen. De voorraden zijn al laag, waardoor er minder opgeslagen olie beschikbaar is om het weggevallen aanbod te compenseren. Dit kan de prijsstijging verder versterken. In dit scenario kan Brent opnieuw boven de USD 110 per vat uitkomen.
Wat bepaalt de olieprijs in 2027?
De richting van de olieprijs zal waarschijnlijk minder worden bepaald door de onderliggende vraaggroei en meer door diplomatie, fysieke exportcapaciteit en wereldwijde olievoorraden. We verwachten daarom dat de olieprijs de komende maanden beweeglijk blijft. Het is zaak om goed te kijken naar de ontwikkelingen rond de Straat van Hormuz, het herstel van de exportstromen vanuit het Midden-Oosten en veranderingen in de wereldwijde voorraden. Deze factoren zullen waarschijnlijk de duidelijkste aanwijzingen geven welk scenario zich ontvouwt.
In onze prognose voor de Brent-olieprijs gaan we uit van een geleidelijke normalisering vanaf het huidige prijsniveau naar USD 75 per vat eind 2027. Voor 2028 voorzien we een stabiele olieprijs die beweegt rond datzelfde niveau. Daarbij verwachten we dat WTI ongeveer USD 5 per vat onder Brent noteert. Het zijn vooral hernieuwde verstoringen in het Midden-Oosten die deze vooruitzichten aan het wankelen kunnen brengen.
Jan Wirken – Senior Expert Aandelen & Grondstoffenresearch en -advies
Tags
- Beursnieuws
Marktcommentaar